Günümüze kadar ulaşan Peygamber Efendimizin sözleri olan Hadisi Şeriflerin doğruluğunu veya sahih olduğunu anlamanın yolları nelerdir? Öncelikle hadislerin doğru olduğunu bilmek ve buna göre nasihatlerde bulunmak en doğru olanıdır. Yanlış ve uydurulmuş hadisleri söylemeye devam etmek ise iftara atmak olacaktır.Hadislerin doğruluğu ve sahih olduğu nasıl tespit edilir?

Hadislerin doğruluğunu tespit etmeye çalışmadan önce Peygamber efendimiz döneminde kısa bir hatırlatma yaparak konumuza geri döneceğiz. Öncelikle Kuran Ayetlerinin yazıldığı zamanlarda Peygamber efendimiz Hadislerin yazılmasını yasaklamıştır. Yasaklanma sebebi ise herkesin malumu üzere kuran ayetleri ile karıştırılmasını önlemektir.Hadislerin doğruluğu ve sahih olduğu nasıl tespit edilir?

Ayrıca Araplarda okuma yazma oranının düşük olması da bu durum için önemliydi. Yazı gereçlerinin az olması bile o dönemde ön plandaydı. Bu sürecin yeterli duruma gelince Peygamber Efendimizin hadis yazmalarına izin verdiği bilinmektedir. Örnek verecek olursak; hadis yazan otuz-kırk kadar sahâbîden biri olana Abdullah b. Amr 1000 civarında hadis yazmış ve bunları bir sahife (koleksiyon) hâline getirmiş, adına da “es-Sahîfetü’s-Sâdıka” (Doğru Sahife) demiştir.

Dağınık halde ki hadisleri bir araya toplama zamanı

İlk olarak bu süreci başlatan halife Ömer İbn Abdülaziz’dir. Valiliklere gönderilen emir sonrasında dağınık ( tedvin ) halde bulunan hadisler Hicri ikinci asır ortalarına doğru başlanmıştır.

Doğru hadis kaynakları olarak kabul edilen eserler

Kütüb-i Sitte; Buhârı ve Müslim’in “el-Câmiu’s-Sahîh”leri ile Ebû Dâvûd, Tirmizî, Nesâî ve İbn Mâce’nin “Sünen”lerinden oluşmaktadır.

Hadis Kitaplarının Dereceleri:

İhtiva ettikleri hadislerin güvenilir olup-olmamalarına göre hadis kitapları şu derecelere ayrılır:

Birinci Tabaka: Mütevâtir, meşhûr, sahîh ve hasen hadisler. Buhârî ve Müslim’in “Sahih”leri ile İmam Mâlik’in ” Muvatta”adlı eserleri. Bu kitaplardaki hadislerle amel edilir.

İkinci Tabaka: Birinci tabakadaki kitaplar seviyesine çıkamayan, fakat, müelliflerinin titizlikle bazı şartları uygulayarak hadisleri aldıkları kitaplar. Bunlar da hadis kaynağı olarak benimsenmiş, asırlar boyu faydalanılmıtır. Tirmizî’nin Câmi’i, Ebû Dâvûd’un Sünen’i Ahmed b. Hanbel’in Müsned’i, Nesâî’nin Sünen’i (Müctebâ) bu tabakadandır.

Üçüncü Tabaka: Bu tabakadaki kitaplarda sahih hadisler yanında zayıf hadisler de olduğu gibi, râvîleri içinde halleri meçhul olanlar da vardır. Abdürrezzâk’ın “Musannef” i, Beyhakî, Taberânî ve Tahâvî’nin kitapları…gibi. Bu kitaplardaki hadislerden ancak, hadis uzmanları yararlanabilir.

Prof. Dr. İbrahim Canan, Kütüb-i Sitte Şerhi ve Ömer Sevinçgül, Hadis El Kitabı adlı kitaplardan faydalanabilirsiniz.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz